Wielu współczesnych nam ludzi, dzieci Rewolucji, ma skłonność do nieograniczonego umiłowania teraźniejszości, uwielbiania przyszłości i bezwarunkowego skazywania przeszłości na pogardę i nienawiść. Ta tendencja rodzi ciąg nieporozumień na temat Kontrrewolucji, z którymi trzeba skończyć. Przede wszystkim wydaje się wielu, że charakter tradycjonalistyczny i konserwatywny Kontrrewolucji czyni ją naturalnym wrogiem ludzkiego postępu.

1. Kontrrewolucja jest tradycjonalistyczna
A. Powód

Jak zauważyliśmy, Kontrrewolucja jest wysiłkiem, który rozwija się stosownie do posuwania się Rewolucji. Rewolucja nieustannie zwraca się przeciwko całemu dziedzictwu chrześcijańskich instytucji, doktryn, obyczajów oraz sposobów postrzegania, odczuwania i myślenia, które otrzymaliśmy od naszych przodków i które nie zostały jeszcze całkowicie usunięte. Kontrrewolucja jest zatem obrończynią chrześcijańskich tradycji.

B. Tlący się knot

Rewolucja atakuje cywilizację chrześcijańską podobnie jak pewne drzewo z lasów brazylijskich, figowiec dusiciel (urostigma olearia), które, oplatając dookoła pień innego drzewa, całkowicie je pokrywa i zabija. W swoich „umiarkowanych” nurtach o małej prędkości, Rewolucja zbliżyła się do chrześcijańskiej cywilizacji, aby ją opleść i zabić. Znajdujemy się w okresie, w którym to dziwne zjawisko zniszczenia jest nadal niekompletne. Innymi słowy, znajdujemy się w hybrydowej sytuacji, gdzie to, co moglibyśmy nazwać szczątkami cywilizacji chrześcijańskiej z dodatkiem aromatu i odległego działania wielu nie tak dawno zniesionych tradycji, lecz jeszcze jakoś żywych w pamięci ludzkiej, współistnieje z wieloma rewolucyjnymi instytucjami i obyczajami.

W obliczu walki pomiędzy wspaniałą chrześcijańską tradycją, która nadal tętni życiem, a rewolucyjnym działaniem inspirowanym przez manię nowości, do której ustosunkowywał się Leon XIII w pierwszych słowach encykliki Rerum Novarum, jest rzeczą naturalną, aby prawdziwy kontrrewolucjonista był urodzonym obrońcą skarbu dobrych tradycji, gdyż są to wartości chrześcijańskiej przeszłości, które jeszcze istnieją i muszą być ocalone. W tym sensie kontrrewolucjonista działa jak Pan Jezus, który nie przyszedł zgasić tlącego się knota, ani złamać zgniecionej trzciny. ¹ Zatem musi on z miłością starać się ocalić wszystkie te chrześcijańskie tradycje. Działalność kontrrewolucyjna jest w istocie działalnością tradycjonalistyczną.

C. Fałszywy tradycjonalizm

Tradycjonalistyczny duch Kontrrewolucji nie ma nic wspólnego z fałszywym i zawężonym tradycjonalizmem zachowującym pewne ryty, style lub obyczaje z powodu zwyczajnego zamiłowania do starych form bez jakiegokolwiek szacunku dla doktryny, która je zrodziła. To byłby archeologizm, a nie zdrowy i żywy tradycjonalizm.

2. Kontrrewolucja jest konserwatywna

Czy Kontrrewolucja jest konserwatywna? W pewnym sensie tak, i to głęboko. W innym sensie nie, i to równie głęboko.

Jeżeli jest to kwestia zachowywania czegoś z teraźniejszości, co jest dobre i zasługuje na to, aby żyć, to Kontrrewolucja jest konserwatywna.

Lecz jeśli jest to kwestia utrwalania tej hybrydowej sytuacji, w której się znajdujemy, zatrzymania procesu rewolucyjnego na jego obecnym etapie, pozostając jednocześnie nieruchomym jak słup soli, na uboczu dróg historii i czasu, przyjmując zarówno to, co dobre, jak i to co złe w naszym stuleciu, szukając w ten sposób trwałego i harmonijnego współistnienia dobra i zła, to Kontrrewolucja nie jest i nie może być konserwatywna.

3. Kontrrewolucja jest istotnym warunkiem prawdziwego postępu

Czy Kontrrewolucja jest postępowa? Tak, jeżeli ten postęp jest autentyczny. Nie, jeżeli jest to marsz ku rewolucyjnej utopii.

W swym aspekcie materialnym prawdziwy postęp polega na właściwym wykorzystaniu sił natury zgodnie z Prawem Bożym, na służbę człowiekowi. Z tego powodu Kontrrewolucja nie paktuje z nadmiernie rozrośniętym technikalizmem dnia dzisiejszego, uwielbieniem dla nowości, szybkości, maszyn, ani z godną ubolewania tendencją do organizowania społeczeństwa more mechanico. Są to ekscesy, które Pius XII dobitnie i wyraźnie potępił. ²

Również postęp materialny narodu nie jest głównym elementem postępu w rozumieniu chrześcijańskim. Polega on przede wszystkim na pełnym rozwoju władz duszy i wznoszeniu się ludzkości w kierunku doskonałości moralnej. Kontrrewolucyjna koncepcja postępu zakłada więc wyższość jego aspektów duchowych nad materialnymi. W konsekwencji właściwe dla Kontrrewolucji jest promowanie wśród jednostek i mas o wiele większego szacunku dla tego, co dotyczy prawdziwej religii, filozofii, sztuki i literatury, niż dla tego, co dotyczy dobra ciała i wykorzystania materii.

W końcu, ażeby wyraźnie rozróżnić rewolucyjną i kontrrewolucyjną koncepcję postępu, trzeba zauważyć, że ta ostatnia bierze pod uwagę fakt, iż ten świat zawsze będzie padołem łez i przejściem ku niebu, gdy jednocześnie ta pierwsza uważa, że postęp powinien uczynić z ziemi raj, w którym człowiek może żyć szczęśliwie nie myśląc o wieczności.

Z samego pojęcia prawidłowego postępu można wywnioskować, że proces rewolucyjny jest jego przeciwieństwem.

Zatem Kontrrewolucja jest istotnym warunkiem zachowania normalnego i prawdziwego postępu oraz pokonania rewolucyjnej utopii, która jest jedynie zwodniczą ułudą postępu.

O Plinio Corrêa de Oliveira