W roku 1976 zwrócono się do autora z prośbą o napisanie przedmowy do nowego włoskiego wydania „Rewolucji i Kontrrewolucji”. Autor stwierdził, że zamiast tego lepiej będzie przedstawić czytelnikom analizę ewolucji procesu rewolucyjnego w ciągu prawie 20 lat, jakie upłynęły od czasu ukazania się pierwszego wydania tego dzieła. Z tego powodu dodał trzecią część, która ukazała się po raz pierwszy w 1977 r. w Brazylii, w styczniowym numerze miesięcznika „Catolicismo”. W roku 1992, po obaleniu żelaznej kurtyny, autor zaktualizował tę analizę pewnymi komentarzami, które tu dodaliśmy.

Rozdział I Rewolucja: proces w ciągłej transformacji

W tym miejscu kończyła się w poprzednich wydaniach książka „Rewolucja i Kontrrewolucja”, a potem następowały tylko krótkie zdania wypełnione pobożnością i entuzjazmem, które stanowiły Zakończenie.

Ponieważ wiele czasu — naznaczonego wieloma wydarzeniami — upłynęło od pierwszego wydania „Rewolucji i Kontrrewolucji”, wypadałoby zapytać, czy jest dziś coś do dodania do zagadnień omawianych w tej pracy. Odpowiedź może być tylko twierdząca, co czytelnikowi zostanie poniżej przedstawione.

1. „Rewolucja i Kontrrewolucja” oraz TFP: dwadzieścia lat działalności i walki

„W dwadzieścia lat później” , tytuł powieści Aleksandra Dumasa — tak cenionej przez brazylijską młodzież aż do momentu, kiedy to dawno temu głębokie przemiany psychologiczne zniszczyły zamiłowanie do tego rodzaju literatury — przychodzi na myśl poprzez skojarzenie wyobrażeń, gdy zaczynamy robić te zapiski.

Właśnie wspomnieliśmy rok 1959; teraz prawie kończy się 1976. Zbliżamy się więc do końca drugiej dekady odkąd niniejsza książka jest w obiegu. Dwadzieścia lat...

W tym okresie, ukazało się wiele nowych wydań książki. ⁶⁸

⁶⁸ Poza dwoma przedrukami w miesięczniku „Catolicismo”, gdzie „Rewolucja i Kontrrewolucja” była opublikowana po raz pierwszy, ukazały się jej wydania książkowe: trzy po portugalsku (w Brazylii), trzy po włosku (we Włoszech), siedem po hiszpańsku (dwa w Hiszpanii, dwa w Chile, dwa w Argentynie, jedno w Kolumbii), dwa po francusku (w Brazylii i Kanadzie), trzy po angielsku (w Stanach Zjednoczonych), jedno po niemiecku (w Niemczech) i jedno po rumuńsku (w Rumunii). Całkowity tekst tego dzieła ukazał się również w pismach „Que Pasa?” (Madryt) i „Fiducia” (Santiago de Chile). Te wydania liczyły razem ponad 100.000 egzemplarzy [Wyd.].

Nie było naszym zamiarem uczynić „Rewolucję i Kontrrewolucję” zwyczajnym studium. Napisaliśmy ją również z zamiarem zrobienia z niej podręcznika dla około setki młodych Brazylijczyków, którzy prosili nas, aby ukierunkować i skoordynować ich wysiłki z perspektywy problemów i obowiązków, którym stawiali czoła w tym czasie. Ta pierwsza grupa — zalążek przyszłego TFP — z kolei rozszerzyła się na całe terytorium Brazylii, która ma rozmiary kontynentu. Okoliczności sprzyjały, pari passu, powstawaniu i rozwojowi analogicznych i autonomicznych organizacji w całej Ameryce Południowej. To samo wydarzyło się później w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Hiszpanii i Francji. Pokrewieństwo intelektualne i obiecujące serdeczne relacje zaczęły ostatnio łączyć tę wielką rodzinę organizacji z osobistościami i stowarzyszeniami z innych krajów Europy. We Francji Bureau Tradition, Famille, Propriété⁶⁹ założone w 1973 r. w Paryżu stara się pielęgnować i rozszerzać wynikające stąd kontakty i zbliżenia.

Te dwadzieścia lat były więc latami ekspansji. Owszem, były to lata ekspansji, lecz również lata intensywnej walki kontrrewolucyjnej.

Osiągnięto w ten sposób godne uwagi rezultaty. Nie jest to moment, aby je wszystkie wyliczać. ⁷⁰ Ograniczamy się jedynie do powiedzenia, że w każdym kraju, gdzie istnieje TFP lub podobne stowarzyszenie, zwalcza ono nieustannie Rewolucję, czyli, mówiąc dokładniej, tzw. lewicę katolicką w sferze religijnej i komunizm w sferze doczesnej. Do autentycznej walki przeciw komunizmowi zaliczamy zwalczanie wszelkich postaci socjalizmu, gdyż są to tylko etapy przygotowawcze lub formy larwalne komunizmu. Ta walka zawsze była prowadzona zgodnie z zasadami, celami i normami zawartymi w Części II niniejszej pracy. ⁷¹

Uzyskane w ten sposób owoce dobrze pokazują trafność tego, co powiedziano w tej pracy na nierozłączne tematy Rewolucji i Kontrrewolucji.

2. Czy w świecie, który stale i szybko się zmienia, „Rewolucja i Kontrrewolucja” jest nadal aktualna? Odpowiedź jest twierdząca.

Podczas gdy mnożyły się wydania i owoce „Rewolucji i Kontrrewolucji” ⁷² na sześciu kontynentach, świat — gnany procesem rewolucyjnym, któremu jest poddany od czterech wieków — przeszedł tak szybkie i głębokie przemiany, że skoro przygotowujemy to nowe wydanie, to czy nie wypadałoby zapytać, czy ze względu na te zmiany nie należałoby czegoś poprawić albo dodać do tego, co napisaliśmy w roku 1959.

„Rewolucja i Kontrrewolucja” mieści się niekiedy w sferze teoretycznej, a niekiedy w sferze teoretyczno-praktycznej bliskiej czystej teorii. Zatem nie powinno to nikogo dziwić, że według naszego osądu żadne wydarzenie nie zmieniło treści tej pracy.

Z pewnością wiele metod i stylów działania stosowanych przez Brazylijskie TFP, które formowało się w 1959 r., i przez inne bliskie organizacje zostało zastąpione lub dostosowane do nowych okoliczności. Wprowadzono też innowacje, lecz wszystkie te metody i style znajdują się w sferze podrzędnej, wykonawczej i praktycznej, a „Rewolucja i Kontrrewolucja” się nimi nie zajmuje, więc nie widzimy potrzeby wprowadzania zmian w tej pracy.

Niezależnie od tego, można by wiele dodać, gdybyśmy pragnęli odnieść „Rewolucję i Kontrrewolucję” do nowych horyzontów, jakie otwiera historia. Jednakże to nie zmieściłoby się w ramach zwykłego dodatku. Myślimy jednak, że pewne streszczenie tego, co Rewolucja zrobiła przez te dwadzieścia lat — przedstawienie przekształconej przez nią panoramy światowej — mogłoby pomóc czytelnikowi łatwo i wygodnie odnieść treść niniejszej pracy do obecnej rzeczywistości. To właśnie będziemy starali się uczynić.

O Plinio Corrêa de Oliveira